Đổi nhiệt độ °C ↔ °F
Mục tiêu: Chọn chiều đổi, nhập nhiệt độ, mèo đổi giữa độ C và độ F rồi nói kết quả đã làm tròn kèm đơn vị.
Em sẽ học gì
- Nội dung trong bài: đưa một công thức vào chương trình, với đúng thứ tự phép tính.
- Làm tròn kết quả đến một chữ số thập phân.
- Và kiểm thử chương trình bằng những bộ số đã biết trước kết quả.
Bài làm như sau. Chọn nhóm Biến số, bấm Tạo một biến, đặt tên là t: nhiệt độ nhập vào. Tạo biến kq: kết quả sau khi đổi. Và biến dv: đơn vị của kết quả.
Việc cần làm: hỏi chiều đổi và nhiệt độ. C sang F: nhân 9, chia 5, cộng 32. F sang C: trừ 32, nhân 5, chia 9. Làm tròn rồi nói kết quả.
Sơ đồ khối ở khung bên phải. Đầu tiên hỏi đổi gì, rồi xét câu trả lời có bằng 1 không. Bằng 1: nhập t là độ C, tính kq theo công thức đổi sang độ F, và dv là độ F. Nếu không: nhập t là độ F, tính kq theo công thức đổi sang độ C, và dv là độ C. Cuối cùng làm tròn kq, rồi nói kq kết hợp với dv.
Chọn nhóm Sự kiện, kéo khối: Khi bấm vào cờ xanh,
Chọn nhóm Cảm biến, gắn khối hỏi và đợi, gõ: Đổi gì? 1 là C sang F, 2 là F sang C.
Chọn nhóm Điều khiển, gắn khối nếu thì, nếu không thì,
điều kiện là phép so sánh bằng, trong nhóm Các phép toán, bên phải gõ 1,
bên trái thả khối câu trả lời, trong nhóm Cảm biến.
Nhánh trên, đổi C sang F: khối hỏi và đợi, gõ: Nhiệt độ C?
rồi khối đặt biến thành, trong nhóm Biến số, chọn t,
thả khối câu trả lời, trong nhóm Cảm biến, vào ô giá trị.
Thêm khối đặt biến thành, chọn kq.
Công thức: độ F bằng độ C nhân 9, chia 5, cộng 32. Ta dựng biểu thức từ trong ra ngoài, ở chỗ trống bên dưới.
Lấy khối phép nhân, trong nhóm Các phép toán, đặt ra chỗ trống, ô bên phải gõ 9,
ô bên trái thả biến t, trong nhóm Biến số.
Lấy khối phép chia, trong nhóm Các phép toán, ô bên phải gõ 5, kéo khối t nhân 9 vào ô bên trái.
Lấy khối phép cộng, ô bên phải gõ 32, kéo khối vừa ghép vào ô bên trái. Cuối cùng kéo cả biểu thức vào ô giá trị của khối đặt kq.
Giải thích: Thứ tự tính đi từ trong ra ngoài: khối trong cùng, t nhân 9, được tính trước, rồi chia 5, rồi mới cộng 32.
Thêm khối đặt biến thành, chọn dv, gõ: độ F. Biến không chỉ chứa số, mà còn chứa được chữ.
Chạy thử: bấm cờ xanh, chọn 1, nhập 100. Ô kq trên sân khấu hiện 212: nước sôi ở 100 độ C, tức là 212 độ F. Đúng.
Nhánh nếu không thì, đổi F sang C: khối hỏi và đợi, gõ: Nhiệt độ F?
khối đặt biến thành, chọn t,
thả khối câu trả lời vào ô giá trị.
Thêm khối đặt biến thành, chọn kq.
Công thức ngược lại: độ C bằng độ F trừ 32, rồi nhân 5, chia 9. Phép trừ phải tính trước tiên, nên nó nằm trong cùng.
Lấy khối phép trừ đặt ra chỗ trống, ô bên phải gõ 32,
ô bên trái thả biến t.
Lấy khối phép nhân, ô bên phải gõ 5, kéo khối t trừ 32 vào ô bên trái.
Lấy khối phép chia, ô bên phải gõ 9, kéo khối vừa ghép vào ô bên trái. Rồi kéo cả biểu thức vào khối đặt kq.
Giải thích: Nếu lồng sai thứ tự thì kết quả sai. Vì vậy, t trừ 32 phải nằm trong cùng.
Thêm khối đặt biến thành, chọn dv, gõ: độ C.
Bên dưới khối nếu, ngoài cả hai nhánh, thêm khối đặt biến thành, chọn kq.
Ta làm tròn kết quả đến một chữ số thập phân: nhân 10, làm tròn, rồi chia 10.
Lấy khối phép nhân đặt ra chỗ trống, ô bên phải gõ 10,
ô bên trái thả biến kq.
Lấy khối làm tròn, kéo khối kq nhân 10 vào trong khối làm tròn.
Lấy khối phép chia, ô bên phải gõ 10, kéo khối làm tròn vào ô bên trái, rồi kéo cả biểu thức vào khối đặt kq.
Phần xuất kết quả. Chọn nhóm Hiển thị, gắn khối nói, loại không có số giây,
Lấy khối kết hợp, trong nhóm Các phép toán, đặt ra chỗ trống,
ô thứ hai thả biến dv, trong nhóm Biến số,
ô thứ nhất thả biến kq: kết quả, rồi đến đơn vị. Kéo khối kết hợp vào ô lời nói. Chương trình hoàn chỉnh: hỏi chiều đổi, hỏi nhiệt độ, tính theo công thức của từng chiều, làm tròn, rồi nói kết quả kèm đơn vị.
Bộ kiểm thử: 0 °C = 32 °F. 100 °C = 212 °F. −40 °C = −40 °F. 37 °C = 98.6 °F.
Bộ thứ nhất: chọn 1, nhập 0. Mèo nói 32 độ F. Khớp. Bộ thứ hai: nhập 100. Kết quả 212 độ F. Khớp. Bộ thứ ba: nhập âm 40. Kết quả âm 40 độ F: đây là nhiệt độ duy nhất mà hai thang đo trùng nhau. Bộ thứ tư: nhập 37. Kết quả 98,6 độ F. Cả bốn bộ đều khớp. Thử chiều ngược lại: chọn 2, nhập 98 chấm 6. Kết quả 37 độ C. Và 0 độ F: kết quả âm 17,8 độ C, đã được làm tròn một chữ số thập phân.
Các khối mới trong bài
- Khối phép trừ: lấy số bên trái trừ số bên phải.
Kỹ thuật lập trình đã học
- Về kỹ thuật lập trình, bài này ta học: thứ tự phép tính: khối trong cùng được tính trước.
- Biến chứa được số hoặc chữ: kq là số, còn dv là chuỗi chữ.
- Làm tròn một chữ số thập phân: nhân 10, làm tròn, chia 10.
- Và kiểm thử: so kết quả thật với kết quả mong đợi. Nếu không khớp, hãy tìm lỗi ở thứ tự phép tính.
Bài tập
Bài tập: thêm lựa chọn 3, đổi độ C sang độ Kelvin, bằng cách cộng thêm 273 phẩy 15. Rồi lập bảng kiểm thử cho chiều đổi mới.