Gỡ lỗi: bốn chương trình bị hỏng
Mục tiêu: Tìm và sửa bốn chương trình bị hỏng theo ba bước: xem triệu chứng, đoán nguyên nhân, sửa rồi chạy lại.
Em sẽ học gì
- Gỡ lỗi là tìm và sửa chỗ sai của chương trình, theo ba bước. Bước một, xem triệu chứng: chạy thử, xem sai điều gì.
- Bước hai, đoán nguyên nhân: đọc lại từng khối, tìm khối gây ra cái sai đó.
- Bước ba: sửa, rồi chạy lại để kiểm tra.
- Tổng kết bốn lỗi hay gặp. Một: dùng nhầm loại vòng lặp, mãi mãi thay cho theo số lần.
- Hai: khối không dính vào khối mũ thì không chạy.
- Ba: khối điều kiện nằm ngoài vòng lặp thì chỉ kiểm tra một lần.
- Bốn: quên đưa nhân vật về vị trí ban đầu khi bấm cờ xanh.
Lỗi 1. Mong muốn: mèo đi 10 lần, mỗi lần 10 bước, rồi dừng.
Chương trình đang có như sau: khối Khi bấm vào cờ xanh,

khối liên tục,

bên trong là khối di chuyển 10 bước.

Chạy thử: bấm cờ xanh. Triệu chứng: mèo đi mãi tới tận mép sân khấu, không dừng sau mười lần.

Bấm nút đỏ để dừng. Đoán nguyên nhân: nhìn khối lặp. Khối liên tục là vòng lặp mãi mãi, nó không đếm số lần. Cách sửa: kéo khối di chuyển ra ngoài, bấm chuột phải vào khối liên tục, chọn Xoá khối,

lấy khối lặp lại 10 lần, là vòng lặp theo số lần, gắn vào dưới khối mũ, rồi đặt khối di chuyển vào trong.

Chạy lại: bấm cờ xanh. Mèo đi đúng mười lần rồi dừng. Đã sửa xong lỗi thứ nhất.

Lỗi 2. Mong muốn: bấm cờ xanh thì mèo nói Xin chào! rồi đi 10 bước.
Chương trình đang có: khối Khi bấm vào cờ xanh,

khối nói Xin chào trong 2 giây,

và khối di chuyển 10 bước.

Chạy thử: bấm cờ xanh. Triệu chứng: không có gì xảy ra, mèo đứng yên.

Đoán nguyên nhân: nhìn kỹ, giữa khối mũ và hai khối bên dưới có một khe hở. Khối không dính vào khối mũ thì không chạy. Cách sửa: kéo khối nói lên, gắn sát vào dưới khối mũ. Khối di chuyển nối bên dưới cũng đi theo.

Chạy lại: bấm cờ xanh. Mèo nói Xin chào rồi đi mười bước. Đã sửa xong lỗi thứ hai.

Lỗi 3. Mong muốn: đưa con trỏ chuột chạm vào mèo thì mèo nói Chạm rồi!
Chương trình đang có: khối Khi bấm vào cờ xanh,

khối điều kiện nếu,

điều kiện là đang chạm con trỏ chuột,

bên trong là khối nói trong mấy giây, lời nói là Chạm rồi! trong 1 giây.

Chạy thử: bấm cờ xanh, rồi đưa con trỏ chuột chạm vào mèo. Triệu chứng: mèo không nói gì.

Đoán nguyên nhân: khối nếu chỉ kiểm tra đúng một lần, ngay lúc bấm cờ xanh. Khi đó chuột chưa chạm mèo, và chương trình kết thúc luôn. Cách sửa: kéo khối nếu ra ngoài,

gắn khối liên tục vào dưới khối mũ, rồi đặt khối nếu vào trong vòng lặp: bây giờ điều kiện được kiểm tra liên tục.

Chạy lại: bấm cờ xanh, đưa con trỏ chuột chạm vào mèo. Mèo nói Chạm rồi. Đã sửa xong lỗi thứ ba.

Bấm nút đỏ để dừng.

Lỗi 4. Mong muốn: lần nào bấm cờ xanh, mèo cũng bắt đầu đi từ giữa sân khấu.
Chương trình đang có: khối Khi bấm vào cờ xanh,

khối lặp lại 10 lần,

bên trong là khối di chuyển 10 bước.

Chạy thử lần thứ nhất: bấm cờ xanh, mèo đi từ giữa sân khấu sang phải. Có vẻ đúng. Chạy lần thứ hai. Triệu chứng: mèo bắt đầu từ chỗ vừa dừng, không quay về giữa sân khấu.

Đoán nguyên nhân: sau khối mũ không có khối nào đưa mèo về vị trí ban đầu.

Cách sửa: lấy khối đi tới điểm x y, chèn vào ngay dưới khối mũ, x bằng 0, y bằng 0: giữa sân khấu.

Chạy lại: bấm cờ xanh, mèo về giữa sân khấu rồi mới đi. Bấm lần nữa: mèo vẫn bắt đầu từ giữa sân khấu. Đã sửa xong lỗi thứ tư.

Bài tập
Bài tập: tự cố ý làm hỏng một chương trình của mình, rồi đưa cho bạn ngồi cạnh tìm lỗi theo ba bước.